مقالات منتخب    تاپاس
تاپاس: تلاشی برای خلوص

  به قلم استاد مایا ماچوه – مربی رسمی یوگا- یوگاتراپیست

برخی افراد یوگا را به عنوان نوعی ریاضت می شناسند و تصور می كنند كه یوگی كسی است كه همواره در حال ریاضت كشیدن است. اما ریاضت برای یوگی ها وسیله ای برای تربیت نفس به شمار می رود. تاپ Tap در زبان سانسکریت به معنی شعله، سوزاندن و درخشیدن است. تاپاس Tapas سومین رکن تعلیمات منطقی نیاما در یوگا است و کاربرد آن در درسهای یوگا به عنوان عامل تقویت کننده پایداری، ایستادگی و تحمل در برابر سختیها است. به وسیله تاپاس، یوگی برای از بین بردن موانع موجود بر سر راه اهداف معنوی خویش تلاش و کوشش هایی آگاهانه انجام می دهد.

هنگامی که نفس از اراده انسان خارج شود، رشد و شكوفایی استعدادهای درونی دچار اختلال خواهد شد. به همین دلیل كسی كه در مسیر رستگاری گام بر می دارد با تمرینهای ریاضتی ویژه می تواند بر امیال و غرایز جسمی و روانی خود مسلط شود.

تمرینهای ریاضتی باید از چهار ویژگی زیر برخوردار باشد تا بتواند نفس انسان را تربیت كنند و زمینه بروز استعدادهای نهفته وی را فراهم آورند:

۱. تمرین های ریاضتی باید بر اساس توان فردی هر كس تنظیم شود: اگر درجه دشواری تمرینهای ریاضتی بیش از توان فرد باشد، در واقع نوعی خودآزاری محسوب می شود و ممكن است جز رنج و تنش دستاورد دیگری برای فرد نداشته باشد. از سوی دیگر اگر این تمرینها بیش از اندازه سبك باشند، تغییر ویژه ای را در فرد ایجاد نخواهند كرد.

۲.تمرین ریاضتی باید برنامه زمان بندی شده مشخصی داشته باشد: ما هرگز نباید تمرین ریاضتی را به مدت طولانی انجام دهیم. زیرا در این صورت به جای تربیت نفس، در جهت فشار آوردن به نفس یا كشتن نفس حركت كرده ایم و کشتن نفس مانند خودکشی امری نادرست است. در یوگا زمان بندی تمرینهای ریاضتی بر حسب موقعیت ماه و خورشید و زمین نسبت به یكدیگر و نیز شرایط زمانی و مكانی فرد تنظیم می شود.

۳. تمرین های ریاضتی یوگا باید شامل فعالیت های جسمی و ذهنی و نیز آثار روحی ویژه ای باشند: این تمرین ها به گونه ای طراحی شده اند كه استعدادها و تواناییهای نهفته جسم و روان را فعال كنند.

۴ .منشأ تمرین های ریاضتی باید از آگاهی فراتر باشد و كاملاً از متون قدیمی برداشت شده باشند یا زیر نظر استادی خبره انجام شوند: زیرا اگر شدت و سختی این ریاضتها کمتر از توان فرد باشد، رشدی در آن نخواهد بود و اگر بیش از توان فرد باشد با آسیب جسمی و ذهنی همراه خواهد بود و در این صورت تمرین ریاضتی نخواهد بود زیرا تمرینهای ریاضتی نبایستی آسیب رسان باشند.

با انجام دادن تمرین ریاضتی قدرت تحمل گرسنگی، تشنگی، سرما، گرما، درد و رنج در بدن یوگی افزایش می یابد. این تمرین ها باعث موفقیت در غلبه بر هیجانهایی مانند حرص، طمع، خشم، کینه و ... می شود.

تاپاس تنبلی و تن پروری را از جسم و روان می زداید و اراده فرد را نیرومند می سازد. تمرینهای ریاضتی بر سه گونه اند:
 ساتویک تاپاس یا ریاضت با خلوص: ریاضتهایی که برای کسب اهداف معنوی و معرفتی انجام می پذیرد.
 راجاسیک تاپاس یا ریاضت با شهوت:ریاضتهایی که به خاطر تظاهر، از روی غرور و خودنمایی و برای جلب توجه دیگران انجام می شوند.
 تامسیک تاپاس یا ریاضت جاهلانه:ریاضت هایی ابلهانه که با شکنجه، لجاجت و آسیب همراه هستند.

هر سه نوع ریاضت فوق می توانند در مقاطعی فرد را در تقویت قدرت جسمی و اراده روانی یاری کنند اما هیچ نفع معنوی ندارند. اما ریاضت با خلوص تمام موانع معرفتی را از مسیر رستگاری بر طرف می‌سازد.



 استفاده از مقالات و دیگر منابع وب سایت در صورت ذکر منبع بلامانع است